Aspirin

استیل سالیسیلیک اسید ( AcetylSalicylic Acid)

این دارو در بین عموم مردم بسیار معرف است و نام تجاری آن آسپیرین (Aspirin) می باشد و به اختصار ASA نیز نامیده میشود . این دارو یک ترکیب آروماتیک با فرمول مولکولی C9H8O4 می باشد

چون در ساختار آن یک حلقه ی بنزنی وجود دارد  به این دلیل یک ترکیب آروماتیک است.

Acetylsalicylic acid

آسپیرین معرفترین NSAID ( داروی ضد التهاب غیر استروئیدی) و موثر ترین ضد درد با مدت زمان عمل حدود ۴ ساعت است . آسپیرین به صورت خوراکی جذب می شود و به عنوان یک اسید ضعیت (Pk=3/5) در نظر گرفته می شود . pH اسیدی معده بخش بزرگی از آسپیرین غیر یونیزه را نگه می دارد و از این رو باعث جذب آسپیرین در معده می شود ، اگر چه بیشتر آسپیرین از طریق سطح وسیعی از قسمت فوقانی روده کوچک (دئودنوم) جذب می شود .

آسپیرین جذب شده ، به وسیله ی استراز های(Esterase) موجود در خون و بافت ها به سالیسیلیک و استیک اسید هیدرولیز می شود .

بیشتر سالیسیلیک در کبد به ترکیبات محلول در آب تبدیل شده و به سرعت توسط کلیه ها دفع می شود. قلیایی شدن ادرار به وسیله ی یونیزه شدن سالیسیلیک ، باعث کاهش بازجذب توبولی و افزایش دفع آن می شود .

آسپیرین به طور گسترده در درمان بیماری التهاب مفاصل مورد استفاده قرار می گیرد . اما حداکثر ۵۰ درصد از بیماران می توانند عوارض جانبی (حالت تهوع ، استفراغ ، درد معده و وزوزگوش) ناشی از دوزهای بالای محلول آسپیرین برای رسیدن به اثر ضد التهابی را تحمل کنند.

به همین دلیل جدیدترین NSAID ها ، عموما به درمان علائم و نشانه های بیماری التهاب مفاصل ( درد ، سفتی و ورم) می پردازند .

مکانیسم اثر A.S.A ناشی از مهار سنتز پروستاگلاندین ها و همچنین کاهش شدت محرک درد از پایانه اعصاب حسی است .

آسپیرین به طور طبیعی در پوست درخت بید یافت می شود

معمولا به عنوان ضد درد و ضد تب مورد استفاده قرار میگیرد.

برای تهیه این دارو نیازی به نسخه پزشک نیست .

آسپرین یک داروی مسکن غیر مخدر هست که برای تسکین دردهای خفیف تا متوسط مثل سردرد ، دندان درد و دردهایی که هنگام عادات ماهانه رخ میدهد مناسب می باشد ، همچنین تب را پایین می آورد و التهاب روماتیسمی را کاهش می دهد .

این دارو ، خشکی ، تورم و درد مفاصل را در بیماری آرتریت کاهش می دهد ، اما بیماری را درمان نمی کند

یکی از مواردی که در آن از آسپیرین استفاده می شود در پیشگیری از لخته شدن خون  و کاهش خطر حمله قلبی و مغزی است.

همچنین در بیماری های التهابی نظیر تب روماتیسمی حاد ، لوپوس اریتماتو سیستمیک (SLE) ، استئوآرتریت ، بورسیت و التهاب تاندون آهکی ، کاهش تب در بیماری های مختلف ، کاهش میزان عمود حملات ایسکمیک گذرا ناشی از آمبولی در سکته مغزی و قلبی مورد استفاده قرار می گیرد

میزان مصرف دارو

مصرف آسپیرین

در بالغین : ۳۵۰ تا ۶۵۰ میلی گرم بصورت خوراکی یا شیاف هر ۴ ساعت با حداکثر ۴mg/day

در کودکان : ۴۰ تا ۶۵mg/kg بصورت خوراکی یا شیاف هر ۴ ساعت با حداکثر ۳/۶mg/day

در بیماری های التهابی :

بالغین : روزانه ۶/۲ – ۲/۵ گرم در وعده های جداگانه ( هر ۴ ساعت)

کودکان : ۹۰ تا ۱۳۰mg/kg به صورت خوراکی در وعده های جداگانه ( هر ۴ ساعت)

اختلالات ترموبوآمبولیک:

در بالغین : ۳۲۵ تا ۶۵۰mg  بصورت خوراکی یک یا دوبار در روز.

حملات گذری ایسکمیک :

در بالغین : روزانه ۳۲۵mg به صورت خوراکی .

موارد منع مصرف :

در کوکان مبتلا به آبله مرغان ( به علت احتمال ایجاد سندرم Rey)

وجود اولسرپیتیک و یا علائم خونریزی گوارشی

بیماران مبتلا به آسم ، پولیپ بینی و یا کهیر

کمبود ویتامین K

 

عوارضی که مصرف دارو آسپیرین به همراه دارد

عوارض آسپیرین

همانطور که در مطالب فوق اشاره شد در این قسمت  تمامی عوارض ناشی از مصرف آسپیرین به صورت دسته بندی برای شما خواننده عزیز گردآوری شده است.

در دستگاه گوارشی : تهوع ، استفراغ ، اسهال ، بی اشتهائی ، سوزش سر دل ، درد و زخم معده ، خونریزی گوارشی

در گوش ، حلق و بینی : وزوز گوش و کاهش میزان شنوائی

در دستگاه عصبی : سرگیجه ، خواب آلودگی ، گیجی و منگی

خونی : ترومبوسیتوپنی ، آگرانولوسیتوز ، لکوپنی ، نوتروپنی ، آنمی همولیتیک .

باعث حساسیت هایی نظیر : کهیر ، برونکواسپاسم ، شوک آنافیلاکتیک ، اِدم حنجره

پوست : بثورات و خون مردگی های پراکنده

دیگر عوارضی که آسپیرین باعث آن ها می شود عبارت اند از : تعرق ، تشنگی ، هیپوگلیسمی ، افت عملکرد کلیوی ، آنمی فقر آهن ، افزایش زمان سیلان خون ، حاملگی و زایمان طولانی با افزایش شدت خونریزی و مسمومیت کبدی .

احتیاط هایی که در مصرف این دارو باید در نظر گرفت

افردا مبتلا به هیپوترومبینمی ، بیماری های مستعد ایجاد خونریزی ، کمبود ویتامین K ، افت عملکرد کلیه ، بیماران کبدی و همچنین حاملگی ( مخصوصا در سه ماهه سوم ) استفاده مداوم بیش از ۱۰ روز در بالغین و بیش از ۵ روز در کودکان ( مگر با نظر پزشک) حتما در مصرف این دارو احتیاط های لازم را به عمل آورند .

تداخلات داروئي

مصرف این دارو همزمان با مصرف ضد انعقاد های خوراکی باعث خطر خونریزی می شود ، همچنین همزمان با مصرف دارو های کاهنده قند خون باعث ایجاد خطر هیپوگلیسمی خواهد شد .

یکی دیگر از مشکلاتی که برای مصرف کننده دارو ممکن است پیش آید خطر مسمومیت با سالیسیلات در صورت مصرف همزمان کلرید آمونیوم و دارو های اسیدی کننده ی ادرار و مهار کننده های کربنیک آنهیداز است

و اما خطر دیگری که در کتب داروشناسی به آن اشاره شده ، تشکیل زخم پپتیک در مصرف همزمان با کورتیکواستروئید ها می باشد .

ملاحظات پرستاری

  • زیر نظر داشتن غلظت سرمی سالیسیلات در محدوده های درمانی لازم برای اثرات ضد درد و تب (۳۰-۱۰۰ mcg/ml) ، اثرات ضد التهابی ( ۱۵۰-۳۰۰mg/ml) و اثرات ضد پلاکتی (۱۰۰mcg/ml)
  • بررسی علائم حساسیت احتمالی به سالیسیلات ها ۱۵ دقیقه تا ۳ ساعت پس از مصرف دارو که علائمی مانند آب ریزش بینی ، اریتمی ، تهوع ، استفراغ ، کرامپ های روده ای ، اسهال ( بخصوص در کیس های مبتلا به آسم ، پولیپ بینی ، تب یونجه و کهیر مزمن) راش و کهیر.
  • توجه به علائم مسمومیت احتمالی مخصوصا در افراد مسن و کودکان : تنفس عمیق و سریع ، گیجی و منگی ، خواب آلودگی ، بی حالی ، تعریق و یبوست و اختلالات رفتاری از علائمی است که ممکن است در بالغین و کودکان دیده شود

کودکانی که مقادیر زیادی سالیسیلات دریافت کرده اند مخصوصا مستعد ابتلاء به دهیدارتاسیون همراه دیابت و هیپوکلیسمی هستند

توصیه در خصوص نگه داری و مصرف آسپیرین

از آنجایی که قرص های A.S.A هنگامی که در معرض حرارت ، رطوبت و هوا هستند به سرعت هیدرولیز شده بهتر است آن ها را در جای خشک و خنک و در بسته بندی های خود نگه دارید.

قبل از مصرف در صورتی که متوجه بوی شبیه سرکه در هوا شدید قرص ها را دور بریزید و از مصرف آن ها خودداری کنید

به منظور جلوگیری از کریستالوری سالیسیلات مصرف کافی مایعات داشته باشید .

تهیه آسپیرین

روش تهیه آسپرین

مواد مورد نیاز : سالیسیلیک اسید ، استیک انیدرید ، سولفوریک اسید و کمی آب

روش کار : برای تهیه استیل سالیسیلیک اسید ، یک گرم سالیسیلیک اسید را با ۵/۱ میلی لیتر استیک انیدرید مخلوط کرده سپس یک الی دو قطره سولفوریک اسید (غلیظ) را به آن ها اضافه می کنیم مخلوط را خوب هم زده و آن را به مدت ۱۵ دقیقه در آب با دمای ۵۰ تا ۶۰ درجه سانتیگراد قرار می دهیم ، سپس مخلوط را خنک کرده و مقدار ۷۵ میلی لیتر آب سرد به آن اضافه می کنیم ، آسپیرین به صورت بلورهای جامد ظاهر می گردد، درنهایت مخلوط را از صافی عبور می دهیم

روش خالص سازی : ماده ی بدست آمده را در۳ میلی لیتر الکل (اتانول) حل می کنیم و سپس آن را در ۷ میلی لیتر آب در گرما حل کرده و کریستالیزه می کنیم

 

منابع :

  • Book OF Medical pharmacology At the Glance
  • کتاب داروشناسی / دکتر محمد جواد قاسم زاده / اتنشارات شمیم قلم
  • دایره المعارف داروشناسی
  • ویکی پدیا انگلیسی

درباره علیرضا حزبه نژاد

دانشجوی پزشکی _ طراح وب سایت

Check Also

Oseltamivir

اوسل تامیویر فسفات (Oseltamivir phosphate)

فارماکودینامیک و فارماکوکینتیک : بدنبال هیدرولیز دارو در کبد به فرم فعال ، با مهار …

۴ comments

  1. مرسی بسیار عالی 👍👍

  2. مرسی فوق العاده بود

  3. علت اینکه سالیسیلیک اسید رو به صورت خالص نیتوان استفاده کرد چیست و باید تبدیل به آسپرین شود با توجه به اینکه در طبیعت سالیسیلیک اسید وجود دارد؟

    • سلام دوست عزیز آسپرین اسم تجاری استیل سالیسیلیک اسید هست من جایی مطالعه نکردم که نمیتوان اون رو به صورت خالص مصرف کرد ، در واقع در گذشته از برگ درخت بید که حاوی سالیسیلیک اسید هست به صورت مستقیم استفاده میکردند که در حال حاضر با خالص سازی و تبدیل به قرص مورد استفاده قرار میگیرد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *