گلی بنکلامید

گلی بنکلامید (Glibenclamide)

دارویی که امروز قصد معرفی آن را دارم ، دارویست که برای افراد مبتلا به دیابت مورد استفاده و تجویز قرار میگیرد که در ادامه با تمام جزئیات آن آشنا می شوید . منتظر نظرات ارزشمند شما خوانندگان عزیز هستیم .

  •  اشکال دارویی
  •  رده درمانی
  •  رده بندی مصرف در حاملگی
قرص ۵ میلی گرم
  کاهنده  قند خون (دیابت ) خوراکی از دسته سولفونیل اوره ها

گروهC

 

نام های تجاری

نام های تجاری

Daonil / Diabeta / Euglucon

موارد مصرف :  گلی بنکلامید نوعی داروی خوراکی برای درمان دیابت است . این دارو اصولا در درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع دو ( غیر وابسته به انسولین) استفاده می شود .

مکانیسم اثر : گلی بنکلامید باعث تحریک و آزاد شدن مقادیر بیشتر انسولین از پانکراس می شود . این کار را با بلوک گیرنده های پتاسیم در سلولهای بتای جزایر لانگرهانس انجام می دهد . انسولین هورمونی است که از پانکراس ترشح می شود و میزان قند خون را کنترل می کند . گلی بنلامید معمولا در درمان بیماران دچار دیابت نوع یک ( وابسته به انسولین) بکار نمی رود ، چرا که اساسا در این بیماران پانکراس قادر به ساخت انسولین نمی باشد . البته مصرف بلند مدت گلی بن کلامید موجب افزایش حساسیت بافتهای محیطی مانند کبد ، عضلات و بافت چربی به انسولین می شود ولی این مکانیسم فرعی است . این دارو همچنین باعث کاهش گلیکوژنولیز و گلوکونئوژنز می شود .

Chemical-structure-of-glibenclamide

جذب سریع ولی متغییر دارد و در کبد متابولیزه می شود ، دفع این دارو از طروق کلیوی و صفراوی می باشد .

نیمه عمر حدودا ۱۰ ساعت است

همانطور که در ابتدا اشاره کردیم روش مصرف این دارو به صورت خوراکی است و شروع اثر هنوز ناشناخته می باشد ، اوج اثر این دارو بعد از ۴ ساعت و مدت اثر آن تا ۲۴ ساعت می باشد.

اندیکاسیون های تجویز ، راه مصرف ، دوز اثر دارو :

درمان کمکی به همراه رژیم غذایی برای کاهش سطح گلوکز خون در دیابت ملیتوس نوع ۲

بالغین : شروع با ۲/۵ – ۵ mg در روز بصورت خوراکی که با فواصل یک هفته ۲/۵ mg  قابل افزایش است تا حداکثر ۲۰mg  در روز در مقادیر منقسم دوبار در روز

کنترا اندیکاسیون : اسیدوز ، سوختگی شدید ، کومای دیابتی ، کتواسیدوز دیابتی ، کومای هیپراسمولار غیر کتونیک ، دوران حاملگی ، کوما ، جراحی ، دوران شیردهی ، کانگرن

مواردی که باید در تجویز این دارو احتیاط کرد : اختلال کارکرد کبدی یا کلیه ، سالمندان ، بیماران مبتلا به سوء تغذیه و ناتوان

عوارض جانبی : گلی بنکلامید اصولا داروی کم عارضه ای تلقی می شود . عارضه اصلی آن افت قند خون و افزایش وزن است .

دستگاه عصبی (CNS) : کنفوزیون ، خواب آلودگی ، سردرد ، گیجی ، عصبی شدن

دستگاه گوارش (GI) : تهوع ، استفراغ ، اسهال ، سوزش سردل ، بی اشتهایی .

کاردیو وسکولار (CV) : تاکیکاردی

دستگاه تناسلی (GU) : تیره شدن ادرار

خون (Hem) : اگرانولوسیتوز ، انمی همولتیک ، ترمبوسیتوپنی

متابولیسم (Met) : هیپوگلیسمی

تداخلات دارویی :

 در مصرف همزمان با دانازول ، فنی توئین مقدار مصرف هر دو دارو یا یکی از آنها باید تنظیم شود .

در مصرف آسپاراژیناز ، کورتیکواستروئید ها ، دیورتیک های تیازیدی ، هورمون تیروئیدی ، تریامترن ، استروژن OCP ، ریفامپین ، مهارکنند های کرنیک انهیداز مثل استازولامید ، لیتیوم ممکن است به افزایش دوز داروی ضد دیابت نیاز شود .

Glibenclamide

مسمومیت و درمان :

علایم هیپوگلیسمی خفیف بدون کاهش هوشیاری یا یافته های نورولوژیک را باید بصورت جدی یا تجویز گلوکز خوراکی ، تنظیم دوز دارو و الگوی تغذیه ، درمان کرد و تا وقتی که خطر رفع نشده بیمار را تحت نظر داشت .

در هیپوگلیسمی شدید به همراه کاهش سطح هوشیاری یا تشنج بیمار باید بستری شود و هر چه سریعتر محلول غلیظ گلوکز (۵۰%) بصورت تزریق سریع وریدی تجویز و یا انفوزیون محلول گلوکز رقیق تر (۱۰%) با سرعتی که سطح گلوکز خون را بالای ۱۰۰mg/dl حفظ کنند ادامه داد و تا ۴۸ ساعت بیمار را تحت نظر داشت .

مراقبت های پرستاری و توجهات ویژه :

  1. در شرایطی که مصرف دارو ممنوع است (کنترا اندیکاسیون) از انسولین استفاده شود .
  2. دارو به همراه غذت تجویز شود تا عوارض گوارشی کاهش یابد.
  3. طی درمان پایش دقیق سطح گلوکز ضروری است .

مصرف در شیر دهی و کودکان :

بدلیل تشرح دارو در شیر ( هر چند در مقادیر کم ) و خطر وقوع هیپوگلیسمی در شر خوار ، مصرف آن توصیه نمی شود . دارو های ضد دیابت خوراکی در دیابت نوع I با شروع در نوجوانی موثر نیستند .

آموزش به بیمار و خانواده :

  • علائم و نشانه های وقوع هیپوگلیسمی را به بیمار آموزش داده و نحوه برخورد با آن را توضیح دهید .
  • به بیمار بگویید که در شرایط خاص مثل استرس شدید یا تروما و عفونت و تب ممکن است به افزایش دوز دارو نیاز شود .
  • توصیه کنید برای کنترل بهتر قند خون مصرف الکل و دخانیات را متوقف کند.
  • در مصرف یکبار در روز بهتر است دارو نیم ساعت قبل از صبحانه و در مصرف دوبار در روز نیم ساعت قبل از صبحانه و شام مصرف شود.

منابع :

کتاب داروشناسی / دکتر محمد جواد قاسم زاده

کتاب اصول بیوشیمی لنینجر

کتاب فارماکولوژی دارو های ژنریک

درباره علیرضا حزبه نژاد

دانشجوی پزشکی _ طراح وب سایت

Check Also

Oseltamivir

اوسل تامیویر فسفات (Oseltamivir phosphate)

فارماکودینامیک و فارماکوکینتیک : بدنبال هیدرولیز دارو در کبد به فرم فعال ، با مهار …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *